บวบหอม
บวบหอม
บวบหอม มีคนเข้าใจว่าเป็นพืชผลที่มีความเย็น ดังนั้น คนที่มีพื้นภูมิร่างกายเย็น จึงไม่กล้ารับประทานความจริงบวบหอมมีรสหวานเย็น เหตุใดมีคนรับประทานแล้วจึงรู้สึกว่าเย็น ยิ่งกว่านั้นอาจจะทำให้ปวดท้องหรือท้องร่วงได้เล่า ? สาเหตุก็คือ คนทั่วไปใช้บวบหอมทำเป็นอาหาร ล้วนแต่ชองรับประทานสุก ๆ ดิบ ๆ เพื่อต้องการความคล่องปากและรสชาติสดใหม่ การรับประทานอย่างนี้เป็นคุณต่อปากแต่ไม่เป็นคุณต่อท้อง เป็นปัญหามากเหลือเกินต่อท้องลำไส้ เพราะในบวบหอมมี “ธาตุน้ำเมือกเหนียวของพืช”“ธาตุกาวไม้” มากมายยิ่งนัก ธาตุการของพืชชนิดนี้ ถ้าหากไม่ได้ผ่านการหุงต้มให้สุกแล้ว รับประทานก็จะระคายเคืองต่อกระเพาะอาหารและลำไส้ ถ้าหากคนผู้นั้นมีกระเพาะอาหารและลำไส้มีพื้นภูมิเย็น ย่อมจะทนทานกับอาหารที่เย็นไม่ได้และได้รับการระคายเคืองจากธาตุกาวชนิดนี้ อาจจะเกิดอาการอึดอัดแน่นคลื่นไส้ หรือรู้สึกปากจืด ๆ ซึ่งเป็นปฏิกิริยาอันเกิดจากน้ำเมือกเหนียวของพืชและธาตุกาวไม้ ถ้าหากหุงต้มให้สุกดี แล้วรับประทานคงจะไม่เป็นไร
บวบหอมมีส่วนบำรุงเลี้ยง เป็นน้ำ 92.9 โปรตีน 1.5 ไขมัน .01 เกลืออินทรีย์ 0.5 ธาตุถ่านปนน้ำ 4.5 วิตามิน บีและวิตามิน ซี มีปริมาณอยู่ค่อนข้างสูง ในเมล็ดบวบหอมเจือปนด้วยธาตุไขมันสูงถึง 41 ขึ้นไป ดังนั้นการรับประทานบวบหอมสดพร้อมกับเมล็ดด้วยก็จะยิ่งดี จากการวิจัยอีกอย่างหนึ่งในน้ำเมือกเหนียวของพืชของบวบหอมเจือปนด้วย “ธาตุสบู่” ชนิดหนึ่ง ธาตุสบู่ชนิดนี้ใช้ในทางเภสัช มีสรรพคุณขจัดเสลดร้อน ดังนั้นคนที่มีความร้อยหมักหมมอยู่ในกระเพาะอาหารและปอด มักบ้วนเสลดที่มีกาวเหนียวข้นอยู่เสมอ ถ้าหากผู้ที่ไม่มีอาการท้องร่วง หรือปวดท้องเอาบวบหอมมาต้ม เอาน้ำซุปดื่ม ก็จะมีคุณต่อเสลด และมีส่วนดีช่วยเปิดทรวงอกให้คล่อง
ถ้าหากปากแห้ง น้ำมูกแห้ง ตลอดจนเหงือกเจ็บ บวม เยื่อจมูกมีโลหิตไหลออก (โลหิตกำเดา) หรือว่าหลังจากถูกแสงแดดแรงกล้าส่องแล้ว ใบหน้าแดง สมองพองโต ปริมาณปัสสาวะน้อย พร้อมกับน้ำปัสสาวะเป็นสีเหลืองสีทอง ควรเอาบวบหอม 2-3 ชิ้น เติมขิงแก่ ต้มน้ำด้วยไฟอ่อน ๆ นาน ๆ 3 ชั่วโมง ดื่มเข้าไปหรือจะต้มน้ำแกงจืดกับสุกรเนื้อแดง รับประทานเป็นกับข้าวก็จะมีสรรพคุณขจัดอาการไม่สบายดังกล่าว
ทางภาคเหนือของนครกวางจิว มีหมู่บ้านบางแห่ง ถ้าหากน้ำนมของมารดามีประมาณน้อย ไม่เพียงพอต่อการให้ทารกดื่ม ถ้าหากอยู่ในฤดูที่มีบวบหอมผลิตออก มักจะใช้บวบหอม 2 ผล หั่นออกเป็นชิ้น ๆ ผสมกับขิงแก่และถั่วขาว คือ เอาถั่วขาวมาคั่วให้หอมเสียก่อน ภายหลังเอาเกลือน้ำมันลงไปในกระทะ เอาของหลายอย่างนี้ผัดลงไปด้วยกันให้สุก ใส่น้ำ ต้มด้วยไฟอ่อน ๆ เมื่อดื่มแล้วน้ำนมก็จะมีประมาณเพิ่มมากขึ้นเป็นธรรมดา เมื่อเวลาที่ต้มใส่ปลาใหญ่ตัวหนึ่ง หรือหางปลาท่อนหนึ่ง ก็จะมีสรรพคุณกระตุ้นให้น้ำนมมากขึ้น
เรื่องนี้ตรงกับคนไทยเรา ถ้าหญิงใดคลอดบุตรมีน้ำนมน้อย ชาวนามักเอาบวบหอมมาปรุงเป็นแกงเลียงให้รับประทาน ซึ่งมีสรรพคุณเพิ่มน้ำนมมากขึ้นเหมือนกัน
คนหนุ่ม ๆ ที่ดื่มสุราหรือรับประทานของทอดมันมากเกินไป ทำให้ปากเหม็น ท้องผูก เจ็บปวดกระดูกตลอดร่าง โดยเฉพาะกล้ามเนื้อที่หลังกระตุก เจ็บ เวลาปัสสาวะท่อปัสสาวะรู้สึกร้อนหรือเจ็บ ๆ ปวด ๆ ควรจะซื้อบวบหอม “ค่อนข้างแก่” มาสักหลายผล ต้มด้วยไฟอ่อน ๆ ใส่เกลือลงไปนิดหน่อย ดื่มสักพักหนึ่ง อาการที่ไม่สบายดังกล่าวจะถูกขจัดหายไป